• In gesprek over onvoldoende basiszorg, onveiligheid en/of geweld

    Wanneer je in gesprek gaat over signalen van onvoldoende basiszorg, onveiligheid of geweld, is het belangrijk dat je de uitgangspunten inzet zoals genoemd in dit document.
    Daarnaast is je basishouding zoals beschreven onder het hoofdstuk ‘Houding’. Voor het in contact zijn bij onvoldoende basiszorg, onveiligheid en/of geweld zijn daarnaast ook de volgende competenties van belang:

    1. Communiceer op metaniveau

    Je bent in staat op metaniveau te communiceren en hebt overzicht over het proces van het gesprek. Je kunt snel en makkelijk schakelen tussen inhoud, proces, relatie en emotie, waardoor je tijdens het gesprek steeds in contact met de klant(en) kunt blijven, ook bij hoogoplopende emoties.

    2. Begeleid met voldoende emotionele afstand

    Je kunt met voldoende afstand naar het proces van de klant(en) kijken en zorgt ervoor regelmatig met een aandachtsfunctionaris, gedragswetenschapper of andere deskundige te reflecteren over het proces. Tijdens het reflecteren, reflecteer je ook op jouw emoties en gevoelens over de situatie, zodat je de situatie met voldoende emotionele afstand kan begeleiden. Vraag altijd ondersteuning als je het gevoel hebt in de situatie te worden ‘ingezogen’ of wanneer je eigen emoties een zodanige rol spelen dat dit de situatie beïnvloedt. Op tijd ondersteuning vragen is een kwaliteit van de professional.

    3. Handel verantwoord

    Je kent de stappen van de meldcode en weet hoe je kunt handelen. Je bent bekend met het opschalen bij deze situaties en je weet dat er anderen zijn die jou hierbij ondersteunt. Binnen de organisatie zijn hierover afspraken gemaakt en je wordt ondersteund door deskundigen zoals de gedragswetenschapper, aandachtsfunctionaris en/of staf en bij opschalen de manager. Hierdoor kunt je de inhoud van de gesprekken op de juiste wijze vormgeven.

    4. Wees altijd voorspelbaar en transparant

    Klanten die zich in een situatie van onveiligheid en geweld bevinden, ervaren in de meeste gevallen chronische stress waardoor zij in een toestand van hyperalertheid zijn. Deze klanten zijn veel gevoeliger dan anderen op mogelijke signalen van onveiligheid. Transparantie, openheid, en betrouwbaarheid vanuit de professional zijn essentieel. Doe wat je zegt en zeg wat je doet. Dit geldt ook voor signalen van onvoldoende basiszorg, onveiligheid en geweld: zeg wat je ziet, hoort en ruikt, benoem feiten zo concreet mogelijk en wees nieuwsgierig naar de beleving en mening van de klant(en).

    5. Begeleid het gedrag ingeval van chronische stress

    Door deze toestand van hyperalert zijn reageren zij op ogenschijnlijk kleine signalen soms zeer emotioneel. In jouw ogen is dit misschien onverwacht en/of onredelijk. Indien je dit gedrag waarneemt, weet dan dat dit een normale reactie is op het ervaren van chronische stress. Je kunt dit begeleiden door op metaniveau het gesprek aan te gaan op inhoud, proces, relatie en inhoud. Indien dit gedrag van de klant(en) langdurig en extreem is, kun je ook overwegen om een deskundige erbij te vragen om de communicatie te begeleiden. Er kunnen namelijk ook andere oorzaken aanwezig zijn voor dit gedrag, zoals een psychiatrische stoornis. Ook hiervoor geldt dat op tijd ondersteuning vragen een kwaliteit is van de professional.

    6. Benoem het gemeenschappelijk belang

    Bij discrepanties tussen klant(en) en professional is er altijd een gemeenschappelijk belang. Jullie streven beiden naar het beste voor de klant(en) en/of het kind. Door dit uit te spreken kun je gemeenschappelijkheid en partnerschap creëren.

    7. Geef prioriteit aan het creëren van veiligheid en neem de tijd voor het proces

    Wanneer er bij meerdere gezinsleden op meerdere levensgebieden meerdere zorgen spelen, is het van belang je te beseffen dat er mogelijk meerdere gesprekken nodig zijn om tot een ondersteuningsplan met veiligheidsafspraken en bodemeisen te komen. Geef altijd prioriteit aan veiligheidsafspraken en bodemeisen.